RENOVATIE-RESTAURATIE

Molen en pakhuis De Hoop, Breda

De restauratie van het Rijksmonument Korenmolen De Hoop werd samen met de nieuwbouw van een winkel, appartement en dierenartsenpraktijk uitgevoerd als één opdracht. De molen dateert uit 1839 en deed dienst als koren- en schorsmolen. In 1898 brandde de molen uit. De toenmalige eigenaar bouwde in hoog tempo de molen opnieuw op. Mede uit oogpunt van prestige werd de romp flink verhoogd en werden de nieuwste technieken toegepast. De molen werd dan ook de hoogste van Nederland en mogelijk van de wereld.

Ondanks het feit dat in 1929 het gevlucht, de kap en stelling werden afgenomen, bleef het overige deel van de molen tot op heden grotendeels in tact. Het monument is van betekenis door zijn opmerkelijke hoogte, maar ook door de veelheid aan zeldzame, ambachtelijke elementen van de constructie en inrichting. De restauratie van de molen wordt uitgevoerd aan de hand van bouwhistorische gegevens.

Het voormalige pakhuis, dat tegen de noordzijde van de molen is gebouwd, is ingericht als ontvangstruimte. Ook hier is gestreefd naar zo getrouw mogelijk herstel, aangevuld met voorzieningen in een hedendaagse vormentaal. De molenromp is volledig gerestaureerd, waarbij de stelling en alle zolders weer in de originele staat zijn teruggebracht. De nieuwbouw is gerealiseerd op de plaats waar vroeger het oude molenaarshuis gestaan heeft. Op deze wijze is recht gedaan aan de oorspronkelijke compositie van de gebouwen en de daarmee samenhangende ontstane ruimte van het voorterrein.

De nieuwbouw bestaat uit een winkel, appartement en een dierenartsenpraktijk. Het plan heeft een eigentijdse uitstraling en vormt een groot contrast met molen en pakhuis. Hier is bewust voor gekozen om "oud" en "nieuw" leesbaar te houden. Er zijn drie identiteiten ontstaan: de molen, het pakhuis en de nieuwbouw. Als contrast met het monumentale metselwerk van de molenromp en het pakhuis is er gekozen voor een lichtvoetig materiaal. Net zoals de oude houten Vlaamse schuren naast de monumentale stenen boerderijen ontstaat er door de materiaalkeuze een natuurlijke hiërarchie.

Het relatief grote programma dat gerealiseerd diende te worden in de nieuwbouw is door Oomen Architecten ontworpen als een bescheiden ogende toevoeging. Het concept bestaat uit drie in elkaar geschoven volumes, die elk een onderdeel van het programma voor hun rekening nemen. De horizontale belijning van de nieuwbouw maakt een contrast met de andere volumes. Kleine raamopeningen in de nieuwbouw zijn zoveel mogelijk voorkomen om ook hierdoor geen concurrentie te krijgen met de bestaande raamopeningen in de molen en het pakhuis. Zo ontstond een abstract gevelbeeld met een interessante compositie, gebaseerd op andere maatverhoudingen. De nieuwbouw heeft een sterk monumentaal karakter gekregen, maar gaat geen concurrentie aan met het bestaande rijksmonument. De nieuwbouw heeft een eigentijdse, ambachtelijke uitstraling die recht doet aan de zorgvuldige restauratie van molen en pakhuis.

Het plan bevat:
Restauratie molen en pakhuis
Nieuwbouw winkel, appartement en dierenartsenpraktijk Princenhage

Opgeleverd:
2001, 2006

Opdrachtgever:
De heer Ir. J.B. Hof
ELEUSIS

Foto 1 en 2: Frederik Vercruysse
Foto 3 en 4: René de Wit